X
تبلیغات
فرهنگ و ادب فارسی

فرهنگ و ادب فارسی

بهنام اسلامی , مدرس دانشگاه

دکتر جلیل دوستخواه

بازتاب فرهنگ باستانی ایران در ادب فارسی

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه هشتم اسفند 1388ساعت 19:27  توسط اسلامی  | 

سوالات پایانترم نیمسال اول 89-88فارسی پیش دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی فارسان

1 - ابیات زیر را معنی کنید.

سخن     چون     برابر   شود     با    خرد              روان        نیوشنده      رامش         برد

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه سوم بهمن 1388ساعت 14:58  توسط اسلامی  | 

علی محمد افغانی

شوهر آهو خانم
علي محمد افغاني 1340 (وزيري، 863 صفحه)
ماجرا در شهر كرمانشاه از سال 1313 آغاز ميشود و تا حوالي سال 1320 يعني ورود متفقين به ايران ادامه مييابد.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه یازدهم دی 1388ساعت 19:55  توسط اسلامی  | 

بزرگ علوی

چشمهايش
بزرگ علوي 1331 رقعي، 287 صفحه
استاد « ماكان» نقاش بزرگ كه يكی از مبارزان عليه ديكتاتوري رضاخان بوده، در تبعيد درميگذرد. جزو آثار باقي مانده او پردهاي است به نام «چشمهايش». چشمهاي زني كه گويا رازي را در خود پنهان كرده است. راوي داستان كه ناظم مدرسه و نمايشگاه نقاشي است دچار كنجكاوي سوزاني است كه راز اين چشمها را دريابد. بنابراين سعي ميكند «مدل» را يافته و درباره ارتباطش با استاد ا زاو بپرسد. پس ازچند سال، ناظم مدل را مييابد و در خانه مجلل او با هم به گفتگو مينشينند. زن ميگويد كه دختر خاندان متعيني بوده كه به خاطر زيبايياش توجه مردان بسياري را جلب ميكرده است. اما مردان و عشق بازيچه او بوده اند. تنها در برخورد با استاد كسي را مييابد كه اساساً توجهي به جمال و جاذبه وي ندارد. زن براي جلب توجه استاد در تهران و اروپا با تشكيلات مخفي كه زيرنظر استاد است همكاري ميكند، تا سرانجام به وي نزديك ميشود. اما استاد نه فداكاري او را جدي ميگيرد و نه پي به كنه احساسات و عواطفش ميبرد. در عوض در برابر او، و بخصوص از چشمهايش هراسي گنگ ابراز ميكند. در پايان استاد گرفتار پليس ميشود، و زن پيشنهاد ازدواج رئيس شهرباني را، كه يكي از خواستاران قديمي اوست، ميپذيرد به شرط آن كه استاد از مرگ نجاتي ابد. استاد به تبعيد ميرود و البته هيچگاه از فداكاري زن آگاه نميشود. او تمام حسيات و تلقيات خود را در قبال زن در پردهاي به نام «چشمهايش» به يادگار نهاده است. در اين چشمها بطور كل زني مرموز، اما به هر حال دمدمي مزاج و هوسباز و خطرناك متجلي است: زن ميداند كه استاد هيچگاه به ژرفاي روح او پي نبرده و اين چشمها از آن ا و نيست.
بزرگ علوي در اين رمان روش استعلام و استشهاد را به كار برده، روشي كه چند اثر ديگر او را نيز شكل داده است. اين شيوه بيشتر در ادبيات پليسي معمول است. يعني كنار هم نهادن قطعات منفصل يك ماجراي از دست رفته و ايجاد يك طرح كلي از آن ماجرا به حدس و قرينه. بدين ترتيب يك واقعه گذشته به كمك بازماندههاي آن نوسازي ميشود. اشارات تاريخي بزرگ علوي نيز بحثها برانگيخته: استاد ماكان گاهي شبيه كمال الملك است. رييس شهرباني، سخت به «آيرم» شباهت دارد. اما هيچكدام دقيقاً الگوي واقعي شان نيستند. اين كار فقط براي خلق فضا انجام شده است. نثر منظم و سيال نويسنده در قياس با معاصرانش بسي امروزي مينمايد. اين كتاب از آثار معدود فارسي است كه در مركز آن يك زن با تمام عواطف و ارتعاشات رواني و ذهني قرار گرفته است
+ نوشته شده در  جمعه یازدهم دی 1388ساعت 19:51  توسط اسلامی  | 

نمونه سوال فارسی عمومی دانشگاه پیام نور

دانشگاه پیام نور

     نام درس: فارسی عمومی                                                            نیمسال اول 89-88

     مدرس: بهنام اسلامی                                                         تعداد سوال: تستی: 50   تکمیلی:-- تشریحی: ---

****************************************************************

1. مفرد کدام کلمه درست است؟

الف. دعاوی جمع دعوت       ب.ملاک جمع مالک       ج. ملکات جمع ملکه        د. رذایل جمع رذل

2. "یکایک" در بیت زیر چه معنای دارد؟

"که ایشان ز بهر مرا جنگجوی       یکایک به ایران نهادند روی"

الف.پشت سر هم             ب.ناگهان                        ج. همه                              د. یک مرتبه

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 18:56  توسط اسلامی  | 

"آرايه هاي ادبي ویژه دانشجویان "

"آرايه هاي ادبي  ویژه دانشجویان "


در اینجا در خصوص آرایه های ادبی بطور مختصر مطالبی آورده میشود:

-------------------------------------------------------------------------------

1- تشبيه : نشان دادن همانندي بين دو يا چند پديده است .هرتشبیهی در اصل 4رکن و پایه دارد:
اركان تشبيه : مشبّه و مشبّهٌ به – ادات تشبيه – وجه تشبيه

مثال:
بلم آرام چون قویی سبکبال // به نرمی بر سر کارون همی رفت
بلم=: مشبّه / چون= ادات تشبیه / قویی سبکبال = مشبّهٌ به / نرم و آرام پیش رفتن = وجه تشبیه
1- تشبیه انواع مختلف دارد:
تشبيه بليغ : دو ركن ادات تشبيه و وجه تشبيه حذف مي شود .
تشبيح بليغ اسنادي : مشبّه و مشبّه به با كسره به هم اضافه نشده اند : علم ، نور است – قدش ، سرو است .
تشبيه بليغ اضافي : مشبّه و مشبّه به با كسره به هم اضافه شده اند : نورِعلم – درختِ دوستي – قدِ سرو .

----------------------
2- استعاره : به كار بردن كلمه در غير معني اصلي .
استعاره مصرحه : تشبيه بليغي است كه مشبّه آن حذف شده باشد .
تشبيه ادعاي همانندي دو پديده است ولي استعاره ادعاي يكسانيِ آنها است .
مثال:
سبک تیغ تیز از میا ن برکشید // بر شیر بیدار دل بر درید
شیر بیدار دل استعاره برای سهراب است
بتی دارم که گرد گل ز سنبل سایه بان دارد// بهار عارضش خطّی به خون ارغوان دارد

بت استعاره برای یار زیبای شاعر است
-------------------------------


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 17:7  توسط اسلامی  | 

خطبه ی حضرت زینب سلام الله علیها در کوفه

این شعر از كتاب "یك ماه خون گرفته،‌هفتاد و دو ستاره" سروده شاعر توانای آستان اهل بیت، جناب آقای غلامرضا سازگار است  كه به همت جناب آقای حسین فتحی تهیه و تنظیم گردیده است.

 

بحر طویل خطبه ی حضرت زینب سلام الله علیها در کوفه

 

کوفه شهری است پر از فتنه و آشوب و بلا صحنه ای از کرب و بلا،       خلق ز اطراف و ز اکناف روان گشته سوی شهر، گروهی به جگر سوز و گروهی به بصر اشک و گروهی زخوارج همه خشنود زخشم احد قادر  معبود، همه منتظر عترت پیغمبر اسلام، به کوفه شده اعلام که از جور و جفا و ستم و گردش ایام، رسیدند به آیین اسارت حرم الله به عز و شرف   و جاه، به اشک و شرر و آه ستادند و گشودند همه چشم تماشا، که   ببینند اسیران شه کرب و بلا را

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 17:1  توسط اسلامی  | 

داستان حسنک وزیر

برداشتی از داستان حسنک وزیر

اين بار، بهتر ديديم، تغيير ذائقه بدهيم، يعنی به جای نقل قسمتی از کلاسيک‌کاران ما و بعد افزودن توضيح و تفسير متن آمده، برای لذت بيشتر شما عزيزان ـ بخصوص جوان‌ترها ـ متن و توضيح و تفسير را با هم بياوريم، اين کار برای ارتباط بيشتر با متون کلاسيک و البته آزمايشی و درک و لذت بيشتر شماست. پس، برداشتی از داستان حسنک وزير را آورده‌ايم از تاريخ بيهقی و البته به متن بر دار کردن حسنک، کمتر از هميشه ناخنک زده‌ايم. اين کار آشنايی شما را با تاريخ بيهقی، بيشتر می‌کند و پيش‌درآمدی است تا بعد بتوانيم از کار درخشان بيهقی نمونه بياوريم که درک و دريافتش آسان‌تر شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 16:59  توسط اسلامی  | 

عطار نيشابوري



اين قديس، اين پير افسانه‏اي عطار نيشابوري، روشنفكري متجدد و مقدس است كه با در هم پيچيدن تفكر اسطوره‏اي و آرزوهاي نوين نمونه والاي انديشمندي است كه پا در سنتها و اعماق و سر به سوي جهان هاي تازه كشيده است. عطار عارفي پزشك است. تجربه هاي عارفانه را چشيده و آن را به نوعي با علم طب و دانش مدرن آميخته است. از عرفان، شيفتگي و شيدايي، زهد و تقوا، عشق و محبت و علم دين را آموخته و از طبابت، تفكر و استدلال، عقل و خردگرايي و علم زمين را فراگرفته است. عطار عارفي است كه در زمين مي‏زيد و عاشقي است كه با تجربه‏هاي ملموس دنياي مادي و چشيدن عشق زميني قصد پل زدن و رسيدن به عالم بالا را دارد. چهره اش در اعماق تاريخ گم شده است. آن ناپيداي پيدايي است كه ذكرش همه جا هست و خود در ميان نيست.
فريد الدين محمد عطار متولد كدكن نيشابور است و مدفون در همانجا. تاريخ تولد و وفاتش در هاله مبهمي از قصه ها و افسانه ها پيچيده شده است. زندگي او را در طول قرن ششم رقم زده‏اند و تاريخ وفاتش را با حمله مغولان به نيشابور يكي دانسته‏اند؛ و وفات نه، كه شهادتش را، كه به روايت تذكره‏ها به دست مغولان كشته شده است. او وارث گنجينه هاي شعر سنايي و مولاناست. قلمش را در هر دو عرصه نظم و نثر دوانده است و شيفتگي اش را به زندگي زهاد و عباد با آثار عرفانيش نمايانده است. در عرصه نثر تذsكرة‏الاولياء را نوشت و دفتر زندگي صد عارف را با قلم شيرينش نگاشت. وي مجموعه منظومه‏هايش را در دو مثلث شمرده است: مثلث اول، الهي نامه و اسرار نامه و مقامات طيور (منطق الطير) و مثلث دوم، مصيبت نامه، مختارنامه و ديوان. ديوان عطار شامل مجموعه غزليات، قصايد و ترجيعات اوست و مختارنامه حاوي رباعيات وي مي‏باشد. بجز اسرارنامه سه مثنوي الهي نامه، مصيبت نامه و منطق الطير داراي روايت داستاني واحدي است كه با مجموعه حكايات و تمثيل هاي فراوان آراسته شده است
.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 16:55  توسط اسلامی  | 

مولانا جلال الدین بلخی

  • مولانا جلال الدين محمد بلخي

  • مولانا جلال الدين محمد بلخي (604- 672هـ .ق) از پركارترين شعراي ادبيات فارسي است كه شعرش در اوج قله هاي بلند عرفان اسلامي جاي دارد. گسترة عظيم آثار مولانا در عين اينكه كار در بارة او را دشوار مي‏سازد، به محقق اين فرصت را مي‏دهد كه در بررسي آراء وي، اسناد و مدارك كافي به دست آورد. نگرش مولانا به مسأله زن، از بهترين و مثبت ترين نگرشها در ميان شعرا و عرفاست. البته اين بدان معني نيست كه وي هيچ نظر و داوري منفي در بارة زن نداشته است؛ بلكه منظور اين است كه جنبه‏هاي منفي در برابر فراوان نظريات مثبت وي، ناديده گرفتني و قابل گذشت است؛ نگارنده در مقالة حاضر مي‏كوشد با ارائه دلايل و شواهد لازم، تمام ديدگاههاي مولانا را در بارة زن مورد نقد و داوري قرار دهد. براي حصول اين مقصود، سه دسته منبع اصلي مورد بررسي و مداقّه قرار گرفته است:
    تمام اشعار مولانا يعني مثنوي معنوي و كليات شمس كه مشتمل بر80 هزار بيت است؛

    آثار منثور وي يعني فيه ما فيه، مجالس سبعه و برخي نامه هاي در دسترس؛
    سيرة عملي مولانا كه عمدتاً در مناقب العارفين افلاكي آمده است. افلاكي از مريدان حسام‏الدين چلپي بوده و كتاب مزبور را حدود 45 سال بعد از وفات مولانا نگاشته است. مطالب او به لحاظ نزديكي به خاندان، اطرافيان و زمان مولانا، در مقايسه با نوشته هاي ديگران از سنديت خوبي برخوردار است. لازم به ذكر است كه مقاله در دو بخش تأليف يافته است: در بخش حاضر نگرش منفي مولانا به زن بررسي مي‏شود و در بخش آينده نگرش مثبت او تحليل خواهد شد.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم آذر 1388ساعت 12:7  توسط اسلامی  |